12  Veiligheid

12.1  Onderkoeling

•       In water raakt het lichaam ongeveer 20 keer meer warmte kwijt dan in lucht

•       Hoe kouder het water, hoe groter en sneller de afkoeling.

•       Zodra de lichaamstemperatuur beneden 35°C daalt spreekt men van onderkoeling.

 

Lichaamstemperatuur

Verschijnselen bij onderkoeling

 

35° C

 

Rillen, desoriλntatie, verlaagde hartslag en verwardheid

33° C

Spierstijfheid, grote pupillen en verwardheid, rillen en huiveren is gestopt, krampen, onsamenhangend spreken

 

31° C

Geen peesreflexen meer, het slachtoffer kan bewusteloos raken door onvoldoende zuurstoftoevoer

 

29° C

Bewusteloos, geen reactie op pijnprikkels, hartstilstand.

 

 

Er is geen enkele wetmatigheid wat betreft de overlevingskansen in water. Onderstaande tabel is een zeer ruwe schatting. De werkelijke tijd hangt af van veel factoren zoals lichaamsbouw, hoeveelheid onderhuids vet, gebruik van alcohol of medicijnen, kleding, geslacht, windsnelheid, lichamelijke en geestelijke conditie.

Overlevingskansen in water

 

 

 

 

Watertemperatuur

0° C

5° C

10° C

15° C

 

Wetsuit

Gekleed

Zwemkleding

 

 

15 minuten

9 minuten

2 minuten

 

3 uur

1 uur

0,5 uur

 

9 uur

3 uur

1uur

 

12 uur

5 uur

2 uur

 

12.2  Wat moet je doen als iemand onderkoeld is geraakt?

•       Bel 1-1-2 en vertel erbij dat het om een slachtoffer van onderkoelings gaat

•       Het slachtoffer horizontaal verplaatsen, hoofd iets lager en de benen in de voortbewegingsrichting

•       Reanimeren tot professionele hulpverleners dit overnemen

•       Een aanspreekbaar slachtoffer warme, liefst goed gesuikerde, dranken geven

•       Geef nooit alcoholische dranken. Alcohol verwijdt de bloedvaten en kan aanvankelijk daling van de temperatuur tot gevolg hebben

•       Geef bewusteloze slachtoffers nooit iets te drinken.

 

Omdat bij onderkoeling de bloedvaten van de huid en spieren in armen en benen vernauwen, voelt de onderkoelde persoon koud aan en is er nauwelijks hartslag te voelen. Zo kan de indruk ontstaan, dat het slachtoffer is overleden. In sommige gevallen is dit echter niet zo!

 

12.3  Raak je te water

•       Zwem naar de kant als deze dichtbij is (minder dan 100 meter) en klim uit het water

•       Laat de boot in het water liggen, die kan later worden opgehaald

•       Ga z.s.m. naar de loods of bel ergens aan

•       Ga onder de warme douche staan

•       Op open water: blijf bij je boot, dat is je reddingsvlot.

•       Maak je zo klein mogelijk. Het contactoppervlak met het water is dan klein. Water stroomt langs een kleiner deel van de huid. Er kan zich tijdelijk een dun isolatielaagje van verwarmd water vormen tussen de kleding. Hoe meer je uit het water blijft, hoe beter het is.

•       Raak niet in paniek en denk positief.

 

 

12.4  Iemand anders raakt te water en kan er niet uit komen

•       GA NIET ZELF HET WATER IN. Het is essentieel dat de redder zelf in veiligheid blijft.

•       Zoek iets wat kan helpen hem eruit te trekken – een stok, stuk touw of kledingstuk.

•       Ga plat liggen om te voorkomen dat je zelf het water in getrokken wordt.

•       Kun je hem niet bereiken, werp dan iets toe wat goed drijft – voetbal, plastic fles, waaraan hij zich een beetje kan optrekken, en haal dan hulp.

 

 

12.5  Veiligheidsregels

 

Golven

Bij hoge golven waar niet doorheen gevaren kan worden zonder veel water binnen te krijgen:

•       laten lopen

•       de boot evenwijdig aan de golven leggen

•       houd de riemen loodrecht op de boot

•       riem(en) optillen aan het boord waar de golf tegenaan komt (commando: bakboord / stuurboord hoog).

 

Wind (zie ook vaarverbod)

•       Vertrek bij harde wind tegen de wind in, zodat je niet vermoeid met wind tegen terug hoeft te roeien

•       Zorg dat je bij zijwind niet aan lager wal raakt of tussen de dukdalven

•       Kijk waar de wind vandaan komt als je voor een brug rond wilt maken. Als de wind je richting de brug blaast, ga er dan eerst onderdoor en maak dan rond.

 

Lage bruggen

Er zijn bruggen die zo laag zijn dat je er niet rechtop onderdoor kan.

•       Stuurman en/of boeg moet(en) tijdig waarschuwen

•       Roeiers moeten op aanwijzing van de stuurman/boeg plat achterover gaan liggen, indien nodig tegelijkertijd slippen of riemen intrekken.

 

Tegenliggers, inhalen en ingehaald worden (zie ook vaarregels)

•       Houd stuurboord wal. Zo beperk je het risico op aanvaringen.

•       Vaar een duidelijke, voorspelbare koers.

•       Snijd geen bochten af.

•       Skiffeurs en boegen van ongestuurde boten kijken regelmatig om.

•       Wees extra alert bij bochten, obstakels, ed.

•       Houd rekening met vissers. Ga er pas langs als er geen tegenliggers aankomen. Zonodig gewoon wachten.

•       Haal pas in als er geen tegenliggers aankomen.

•       Ga pas een brug onderdoor als je zeker weet dat er geen tegenliggers aan komen. Ken de betekenis van de bruglichten.

•       Werk mee als je wordt ingehaald: ga zoveel mogelijk naar stuurboord en verkort de inhaalmanoeuvre door iets langzamer te varen.

•       Zorg dat je goed zichtbaar bent.

 

Blijf uit de buurt van beroepsvaart!

•       Grote schepen hebben een grote dode hoek. Zorg dat je niet daarin terecht komt. Als jij de schipper kunt zien, kan hij jou ook zien.

•       Blijf uit de buurt van de schroef. Deze veroorzaakt een sterke zuiging die levensgevaarlijk is.

•       Geef beroepsvaart de ruimte.

•        

•        

12.6  Vaarverbod

Voor de veiligheid van roeiers, andere watergebruikers en materiaal geldt bij de RVA een algemeen vaarverbod onder de volgende omstandigheden:

•       Windkracht 6 of hoger (bij schuimkoppen)

•       Bij opkomende mist of bij mist met een zicht van minder dan 150 meter

•       Bij (dreigend)onweer

•       Bij vorst: als de temperatuur op de thermometer in de loods 0ΊC of lager is.

•       Als er ijs ligt of ijsschotsen drijven. Het te bevaren water moet vooraf op ijs gecontroleerd worden.

•       Bij duisternis: van 30 minuten na zonsondergang tot 30 minuten voor zonsopgang.

 

Laat je niet verrassen door het weer. Informeer vooraf  http://www.weeronline.nl/